Website hỗ trợ học tập cho học sinh lớp 10 THPT
CHƯƠNG I. NGUYÊN TỬ    
Bài 5. CẤU HÌNH ELECTRON CỦA NGUYÊN TỬ

 

Yêu cầu cần đạt được khi học sinh học xong bài này:

• Quy luật sắp xếp các electron trong vỏ nguyên tử của các nguyên tố.

• Học sinh vận dụng: Viết cấu hình electron nguyên tử của 20 nguyên tố đầu

 

 

I. Thứ tự các mức năng lượng trong nguyên tử

 


Các electron trong nguyên tử chiếm các mức năng lượng từ thấp đến cao.

Thực nghiệm và lí thuyết đã xác định được thứ tự của các lớp và phân lớp theo theo thứ tự sau:

1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s…

Khi điện tích hạt nhân tăng có sự chèn mức năng lượng nên mức năng lượng 4s thấp hơn 3d.

 

 

 

Sơ đồ các mức năng lượng trong nguyên tử

II. Cấu hình electron của nguyên tử

1. Cấu hình electron của nguyên tử

Cấu hình electron của nguyên tử biểu diễn sự phân bố electron trên các phân lớp thuộc các lớp khác nhau.

Người ta quy ước viết cấu hình electron nguyên tử như sau:

- Số thứ tự lớp electron được ghi bằng chữ số (1, 2, 3…).

- Phân lớp được ghi bằng chữ cái thường s, p, d, f.

- Số electron trong một phân lớp được ghi bằng số ở phía bên phải của phân lớp (s2, p6), các phân lớp không có electron không ghi.

Cách viết cấu hình electron nguyên tử gồm các bước sau:

Bước 1: Xác định số electron nguyên tử.

Bước 2: Các electron được phân bố lần lượt vào các phân lớp theo chiều tăng của năng lượng trong nguyên tử (1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s…) và tuân theo quy tắc sau:

- phân lớp s chứa tối đa 2 electron;

- phân lớp p chứa tối đa 6 electron;

- phân lớp d chứa tối đa 10 electron;

- phân lớp f chứa tối đa 14 electron.

Bước 3. Viết cấu hình electron biểu diễn sự phân bố electron trên các phân lớp thuộc các lớp khác nhau (1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s…).

Ví dụ 1: Viết cấu hình electron của nguyên tử O (Z=8):

1. Xác định số electron: 8.

2. Các electron phân bố vào các phân lớp theo chiều tăng dần của năng lượng trong nguyên tử:   1s22s22p4.

3. Cấu hình electron là: 1s22s22p4.

Ví dụ 2: Viết cấu hình electron của nguyên tử Fe (Z=26).

1. Xác định số electron: 26.

2. Các electron phân bố vào các phân lớp theo chiều tăng dần của năng lượng trong nguyên tử: 1s22s22p63s23p64s23d6.

3. Viết cấu hình electron biểu diễn sự phân bố electron trên các phân lớp thuộc các lớp khác nhau: 1s22s22p63s23p63d64s2.

    Hay viết gọn là [Ar] 3d64s2.

Ví dụ 3 : cấu hình của một số nguyên tử khác:

               1H     : 1s1
            2He   : 1s2
            3Li    : 1s2 2s1
            4Be   : 1s2 2s2
            5B     : 1s2 2s2 2p1
            20K   : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p64s11.

- Nguyên tố s là những nguyên tố mà nguyên tử có electron cuối cùng được điền vào phân lớp s (Ví dụ nguyên tố H, Na, K...).

- Nguyên tố p là những nguyên tố mà nguyên tử có electron cuối cùng được điền vào phân lớp p (Ví dụ nguyên tố B, O, Cl...).

- Nguyên tố d là những nguyên tố mà nguyên tử có electron cuối cùng được điền vào phân lớp d (Ví dụ nguyên tố Fe, Cu, Cr...).

- Nguyên tố f là những nguyên tố mà nguyên tử có electron cuối cùng được điền vào phân lớp f (Ví dụ nguyên tố Ce, U, Pr...).

 

2. Cấu hình electron nguyên tử của 20 nguyên tố đầu

 

 

3. Đặc điểm của lớp electron ngoài cùng

- Đối với nguyên tử của tất cả các nguyên tố, lớp electron ngoài cùng nhiều nhất là 8 electron.

- Các nguyên tử có 8 electron ngoài cùng là khí hiếm, chúng không tham gia vào các phản ứng hóa học.

- Các nguyên tử có 1, 2, 3 electron lớp ngoài cùng thường là nguyên tử của các nguyên tố kim loại.

- Các nguyên tử có 5, 6, 7 electron lớp ngoài cùng thường là nguyên tử của các nguyên tố phi kim.

- Các nguyên tử có 4 electron lớp ngoài cùng thường là nguyên tử của nguyên tố kim loại hoặc phi kim.

Như vậy, khi biết cấu hình electron của nguyên tử có thể dự đoán được loại nguyên tố.

 

 

Bài tập »

Đọc thêm: Các nguyên lí và quy tắc phân bố electron trong nguyên tử

 

Chương I
Nguyên tử

Bài 1. Thành phần nguyên tử

Bài 2. Hạt nhân nguyên tử - nguyên tố hóa học - đồng vị

Bài 3. Luyện tập

Bài 4. Cấu tạo vỏ nguyên tử

Bài 5. Cấu hình electron nguyên tử

Bài 6. Luyện tập

Chương 2

Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học và định luật tuần hoàn

Bài 7. Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Bài 8. Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố hóa học

Bài 9. Sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố hóa học. Định luật tuần hoàn

Bài 10. Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Bài 11. Luyện tập

 
 

Bản quyền © 2010 Giáo viên Phạm Duy Nghĩa
Trường THPT Phú Ngọc - Định Quán - Đồng Nai
Điện thoại: 0986.345.149 - Email: duynghiad84@yahoo.com

Web hosting by Somee.com